Kemas Kini Pengurusan Semasa Psoriasis

Psoriasis ialah keadaan autoimun kronik yang dicirikan oleh kehadiran tampalan kulit tidak normal yang bersisik, menonjol dan gatal. Pada individu berkulit gelap, warna tampalan kulit mungkin ungu bukannya merah jambu. Psoriasis pada mulanya difikirkan terutamanya sebagai penyakit proliferasi dan diferensiasi keratinosit yang tidak berfungsi (lapisan sel yang berkembang untuk membentuk permukaan kulit). Walau bagaimanapun, kini diakui secara meluas bahawa peranan tambahan dimainkan oleh limfosit T helper (Th)1 dan Th17 dalam pembentukan penyakit, melalui pelepasan sitokin keradangan yang menggalakkan perekrutan sel imun lebih lanjut, proliferasi keratinosit, dan keradangan kronik berterusan. Selain dimensi fizikal penyakit, psoriasis mempunyai kesan emosi dan psikososial yang meluas ke atas pesakit, menjejaskan fungsi sosial dan hubungan interpersonal. Sebagai penyakit keradangan sistemik, psoriasis dikaitkan dengan pelbagai komorbiditi, termasuk penyakit kardiovaskular dan kanser. Artikel ini akan membincangkan pengurusan semasa Psoriasis yang dibahagikan kepada dua – agen topikal dan terapi sistemik.

Terapi topikal

Terapi topikal merujuk kepada rawatan atau ubat yang digunakan pada permukaan luar/kulit. Berikut adalah pengurusan semasa Psoriasis dalam bentuk agen topikal.

• Kortikosteroid: Pilihan pertama dalam pengurusan semasa Psoriasis ialah Kortikosteroid – dianggap sebagai teras rawatan topikal, kortikosteroid biasanya ditoleransi dengan baik dan berkesan bagi pesakit psoriasis ringan. Secara keseluruhan, steroid topikal, dalam pelbagai formulasi, kepekatan, dan kombinasi, berkesan sebagai terapi permulaan untuk kawalan cepat simptom Psoriasis. Kesan kortikosteroid juga dapat dipertingkatkan apabila digabungkan dengan ubat lain – contohnya, asid salisilik, agen keratolitik, boleh digabungkan dengan terapi steroid untuk membantu merawat plak dengan sisik tebal, bagi penembusan ubat yang lebih baik. Perlu diingat bahawa walaupun jarang, penggunaan jangka panjang kortikosteroid topikal boleh menyebabkan komplikasi seperti perubahan kulit tempatan, takifilaksis (toleransi ubat yang cepat dan jangka pendek), serta keadaan yang berkaitan dengan penekanan paksi hipotalamus-pituitari-adrenal.
• Analogi Vitamin D3: Calcipotriol adalah versi sintetik calcitriol (vitamin D3) dan ia merupakan agen topikal barisan pertama untuk rawatan psoriasis plak dan psoriasis kulit kepala sederhana hingga teruk. Ia mengurangkan gejala dengan memodulasi proliferasi dan diferensiasi keratinosit, serta menghalang aktiviti limfosit T. Pelbagai ujian rawak terkawal (RCT) telah menunjukkan calcipotriol selamat dan berkesan untuk pesakit psoriasis plak ringan dan tidak kurang berkesan berbanding kebanyakan kortikosteroid dari segi keberkesanan. Tambahan pula, meta-analisis Cochrane terhadap 177 RCT menunjukkan analogi vitamin D3 lebih berkesan daripada semua ubat topikal lain (kecuali agen topikal paling kuat – kortikosteroid). Memandangkan profil keberkesanan dan keselamatannya, analogi vitamin D3 biasanya digunakan sebagai monoterapi (terapi tunggal) atau lebih kerap, dalam kombinasi dengan ubat lain. Kesan sampingan termasuk dermatitis iritan ringan dan jarang, hiperkalsemia (dengan penggunaan berlebihan). Agen ini tidak seharusnya digunakan bersama asid salisilik atau sebelum fototerapi.
• Produk kombinasi: Kombinasi calcipotriol (analogi Vitamin D3) dan betamethasone dipropionate (kortikosteroid) didapati lebih berkesan untuk psoriasis berbanding monoterapi tunggal dalam ulasan Cochrane terhadap 177 RCT. Selain itu, didapati bahawa apabila digunakan secara kombinasi atau berurutan, kejadian kesan sampingan berkurang. Tambahan pula, berdasarkan tinjauan sistematik 6 RCT dengan 6050 pesakit, pengurangan purata skor Psoriasis Area and Severity Index pada minggu ke‑4 ialah 74% dengan terapi kombinasi, berbanding 59% dan 63% dengan calcipotriol dan betamethasone dipropionate secara tunggal masing‑masing. Persediaan gabungan ini ditoleransi dengan baik dan boleh digunakan sekali sehari, mengelakkan kawasan muka, genital, dan fleksural. Dalam pengurusan semasa psoriasis berkaitan agen topikal, ini merupakan bentuk rawatan topikal yang paling berkesan.

Terapi sistemik

• Fototerapi: Fototerapi merupakan rawatan utama bagi psoriasis sederhana hingga teruk, terutama pada psoriasis yang tidak respons kepada agen topikal. Ia tersedia dalam beberapa jalur tetapi seperti yang ditunjukkan dalam pelbagai RCT, terapi Narrowband-UVB sering digunakan sebagai rawatan baris pertama memandangkan kelebihan keberkesanan dan keselamatannya. Malah, terapi NB-UVB boleh diberikan kepada hampir semua pesakit, termasuk kanak-kanak dan wanita hamil. Walau bagaimanapun, isu dengan fototerapi walaupun selamat ialah keterbatasan pusat fototerapi dan keperluan lawatan kerap (3 kali seminggu selama 3 bulan pada mulanya), menjadikan pilihan ini agak tidak selesa bagi pesakit.
• Acitretin: Acitretin ialah retinoid sintetik yang ditetapkan untuk rawatan psoriasis sederhana hingga teruk. Peranannya sebagai terapi tambahan kepada agen sistemik lain telah didokumentasikan dengan baik untuk meningkatkan keberkesanan, mengurangkan dos, dan mengurangkan kejadian kesan sampingan. Walau bagaimanapun, kesan sampingan biasa Acitretin termasuk kekeringan mukokutaneous (kekeringan membran mukosa dan kulit), artralgia (sakit sendi), gangguan gastrousus, dan fotosensitiviti. Ubat ini kadang‑kadang boleh menyebabkan transaminitis (radang hati yang menyebabkan peningkatan enzim hati tertentu) serta peningkatan paras trigliserida. Acitretin juga merupakan teratogen yang kuat (bahan yang boleh menyebabkan kecacatan lahir) dan oleh itu harus dielakkan pada wanita usia subur dan berpotensi; disarankan wanita tidak hamil selama 3 tahun selepas menghentikan ubat ini.
• Methotrexate: Methotrexate ialah perencat biosintesis folat, digunakan untuk sifat sitostatik dan anti-radang dalam rawatan psoriasis sederhana hingga teruk, serta artritis psoriaik. Kesan sampingan yang terkenal ialah hepatotoksisiti diikuti oleh kesan sampingan biasa lain seperti loya, muntah, cirit-birit, dan keletihan. Ia juga merupakan teratogen kerana boleh menyebabkan kematian janin dalam rahim dan/atau kecacatan kongenital apabila diberikan kepada wanita hamil. Pada wanita yang berpotensi untuk reproduksi, penggunaan methotrexate tidak disarankan melainkan manfaat terapi dijangka melebihi risiko yang dipertimbangkan, dan apabila digunakan, kaunseling mengenai kesannya terhadap kehamilan harus diberikan dengan secukupnya.
• Cyclosporine: Cyclosporine ialah inhibitor kalkineurin yang ditetapkan untuk rawatan psoriasis sederhana hingga teruk. Terdapat juga bukti keberkesanannya dalam artritis psoriaik. Dalam satu kajian yang melibatkan 400 pesakit, ia menyebabkan peningkatan ketara atau remisi lengkap pada 80 % hingga 90 % pesakit dalam tempoh 12 hingga 16 minggu. Kelebihan berbanding agen sistemik lain termasuk permulaan tindakan yang cepat dan kebimbangan yang lebih rendah mengenai mielosupresi (penekanan sumsum tulang) atau hepatotoksisiti (toksik kepada hati). Kesan sampingan termasuk nefrotoksisiti (toksik pada buah pinggang), hipertensi, paras trigliserida meningkat, hiperplasia gingiva, gangguan elektrolit dan kanser seperti kanser kulit serta limfoma.
• Terapi biologi: Pilihan rawatan terakhir dalam senarai pengurusan semasa Psoriasis ialah Biologik. Biologik telah muncul sebagai pilihan rawatan yang sangat berkuasa bagi pesakit yang tidak mendapat respons mencukupi daripada terapi sistemik tradisional, tidak toleran akibat kesan sampingan, atau tidak sesuai kerana komorbiditi. Kajian mencadangkan bahawa infliximab mungkin paling berkesan, diikuti oleh ustekinumab, adalimumab, dan etanercept. Pemilihan terapi bergantung kepada keperluan klinikal, manfaat dan risiko, keutamaan pesakit, serta keberkesanan kos.

Pilihan di atas merupakan pengurusan semasa untuk Psoriasis tetapi sila berunding dengan doktor anda untuk menentukan rawatan terbaik yang sesuai dengan keperluan anda.

Hello Health Group tidak memberikan nasihat perubatan, diagnosis atau rawatan.

Kira indeks jisim badan (BMI)