Kulit gatal (pruritus)

Takrif

Apakah itchy skin?

Kulit gatal ialah sensasi tidak selesa dan mengganggu yang membuat anda ingin menggaru. Juga dikenali sebagai pruritus, kulit gatal biasanya disebabkan oleh kulit kering. Ia lazim dalam kalangan orang dewasa tua, kerana kulit cenderung menjadi lebih kering dengan usia.

Bergantung pada punca gatal pada kulit, ia mungkin kelihatan normal, atau berwarna merah, kasar, atau mempunyai benjolan atau lepuh. Menggaru berulang kali boleh menyebabkan kawasan kulit menebal, menonjol, yang mungkin berdarah atau dijangkiti.

Berapa kerap itchy skin?

Kulit gatal sangat biasa. Sila berbincang dengan doktor anda untuk maklumat lanjut.

Gejala

Apakah simptom kulit gatal?

Anda mungkin mengalami gatal pada kulit di kawasan kecil tertentu, seperti pada lengan atau kaki, atau di seluruh badan. Gatal kulit boleh berlaku tanpa sebarang perubahan lain yang kelihatan pada kulit. Atau ia mungkin berkaitan dengan:

• Kemerahan
• Benjolan, bintik atau lepuh
• Kulit kering, retak
• Tekstur kulit yang berkulit keras atau bersisik.

Kadang‑kadang kegatalan berpanjangan dan boleh menjadi teruk. Apabila anda menggosok atau menggaru kawasan tersebut, ia menjadi lebih gatal. Dan semakin gatal, semakin banyak anda menggaru. Memutuskan kitaran gatal‑garu ini boleh sukar, tetapi menggaru berterusan boleh merosakkan kulit atau menyebabkan jangkitan.

Mungkin terdapat simptom yang tidak disenaraikan di atas. Jika anda mempunyai kebimbangan mengenai sesuatu simptom, sila berunding dengan doktor anda.

Bilakah saya harus berjumpa doktor saya?

Rujuk doktor atau pakar penyakit kulit (dermatologi) jika kegatalan:

• Bertahan lebih daripada dua minggu dan tidak bertambah baik dengan langkah penjagaan diri
• Adakah ia teruk dan mengganggu rutin harian anda atau menghalang anda tidur
• Muncul secara tiba‑tiba dan sukar dijelaskan.
• Mempengaruhi seluruh badan anda
• Disertai dengan tanda dan simptom lain, seperti keletihan melampau, penurunan berat badan, perubahan tabiat buang air besar atau kekerapan kencing, demam, atau kemerahan kulit

Punca

Apakah punca kulit gatal?

Kemungkinan punca kulit gatal termasuk:

• Kulit kering. Jika anda tidak melihat benjolan merah terang atau perubahan dramatik lain pada kawasan gatal, kulit kering (xerosis) adalah punca yang mungkin. Kulit kering biasanya disebabkan oleh usia tua atau faktor persekitaran seperti penggunaan penghawa dingin atau pemanas pusat secara berpanjangan, serta mencuci atau mandi berlebihan.
• Keadaan kulit dan ruam. Banyak keadaan kulit menyebabkan gatal, termasuk ekzema (dermatitis), psoriasis, skabies, kutu, cacar air dan urtikaria. Gatal biasanya menjejaki kawasan tertentu dan disertai tanda lain seperti kulit merah, iritasi atau benjolan dan lepuh.
• Penyakit dalaman. Gatal pada kulit boleh menjadi simptom penyakit asas. Ini termasuk penyakit hati, kegagalan buah pinggang, anemia kekurangan zat besi, masalah tiroid dan kanser, termasuk leukemia dan limfoma. Gatal biasanya meliputi seluruh badan. Kulit kelihatan normal kecuali pada kawasan yang sering digaruk.
• Gangguan saraf. Keadaan yang menjejaskan sistem saraf — seperti sklerosis berganda, diabetes mellitus, saraf terjepit dan herpes zoster (cacar air) — boleh menyebabkan kegatalan.
• Kerengsaan dan reaksi alahan. Bulu, bahan kimia, sabun dan bahan lain boleh merengsakan kulit dan menyebabkan gatal. Kadang‑kadang bahan tersebut, seperti poison ivy atau kosmetik, menyebabkan reaksi alahan. Alergi makanan juga boleh menyebabkan kulit gatal.
• Reaksi terhadap ubat, seperti antibiotik, ubat antikulat atau ubat analgesik narkotik, boleh menyebabkan ruam meluas dan kegatalan.
• Semasa kehamilan, sesetengah wanita mengalami gatal pada kulit, terutama di perut dan paha. Selain itu, keadaan kulit gatal seperti dermatitis boleh menjadi lebih teruk semasa kehamilan.

Faktor risiko

Apakah yang meningkatkan risiko saya untuk itchy skin?

Sesiapa sahaja boleh mengalami pruritus tetapi kumpulan tertentu lebih terdedah kepada keadaan ini, termasuk:

• Orang dengan alahan bermusim, hay fever, asma, dan ekzema.
• Orang dengan diabetes
• Orang dengan HIV/AIDS dan pelbagai jenis kanser.
• Wanita hamil
• Warga tua

Diagnosis dan rawatan

Maklumat yang diberikan bukan pengganti nasihat perubatan. SENTIASA berunding dengan doktor anda untuk maklumat lanjut.

Bagaimana kulit gatal didiagnosis?

Mencari punca kegatalan anda boleh mengambil masa dan melibatkan pemeriksaan fizikal serta sejarah perubatan yang teliti. Jika doktor mengesyaki kegatalan kulit anda disebabkan oleh keadaan perubatan yang mendasari, beliau atau beliau mungkin akan melakukan ujian, termasuk:

• Ujian darah. Kiraan sel darah penuh (CBC) boleh memberikan bukti tentang keadaan dalaman yang menyebabkan kegatalan anda, seperti kekurangan zat besi.
• Ujian fungsi tiroid, hati dan buah pinggang. Gangguan hati atau buah pinggang serta kelainan tiroid, seperti hipertiroidisme, boleh menyebabkan kegatalan.
• X‑ray dada. Tanda-tanda penyakit asas yang berkaitan dengan gatal pada kulit, seperti pembesaran kelenjar limfa, dapat dilihat melalui penggunaan X‑ray.

Bagaimana kulit gatal dirawat?

Setelah punca dikenalpasti, rawatan untuk kulit gatal mungkin termasuk:

Ubat

• Krim kortikosteroid. Jika kulit anda gatal dan merah, doktor anda mungkin mencadangkan penggunaan krim ubat pada kawasan yang terjejas. Beliau juga mungkin menyarankan anda menutup kawasan tersebut dengan kain kapas lembap yang direndam dalam air atau larutan lain. Kelembapan pada balutan basah membantu kulit menyerap krim serta memberikan kesan sejuk pada kulit, mengurangkan kegatalan.
• Inhibitor kalkineurin. Ubat tertentu, seperti takrolimus (Protopic) dan pimekrolimus (Elidel), boleh digunakan sebagai pengganti krim kortikosteroid dalam beberapa kes, terutamanya jika kawasan gatal tidak luas.
• Selective serotonin reuptake inhibitors, seperti fluoxetine (Prozac) dan sertraline (Zoloft), boleh membantu mengurangkan pelbagai jenis kegatalan kulit.

Merawat penyakit asas

Jika penyakit dalaman ditemui — sama ada penyakit buah pinggang, kekurangan zat besi atau masalah tiroid — merawat penyakit tersebut selalunya mengurangkan kegatalan. Kaedah lain untuk mengurangkan kegatalan juga mungkin disarankan.

Terapi cahaya (fototerapi)

Fototerapi melibatkan pendedahan kulit kepada panjang gelombang cahaya ultraviolet tertentu. Beberapa sesi biasanya dijadualkan sehingga kegatalan berada di bawah kawalan.

Perubahan gaya hidup dan penjagaan di rumah

Apakah perubahan gaya hidup atau ubat rumah yang dapat membantu menguruskan Kulit gatal?

Gaya hidup dan remedi rumah berikut mungkin membantu anda mengelakkan kulit gatal:

• Gunakan krim dan losyen kulit yang melembapkan kulit serta mengelakkan kekeringan.
• Gunakan pelindung matahari secara berkala untuk mengelakkan sunburn dan kerosakan kulit.
• Gunakan sabun mandi yang lembut dan tidak mengganggu kulit.
• Mandi atau mandi pancuran dengan air suam — bukan panas.
• Elakkan kain tertentu, seperti bulu dan sintetik, yang boleh menyebabkan kulit gatal. Beralih kepada pakaian dan cadar kapas.
• Oleh kerana udara panas dan kering boleh menyebabkan kulit kering, turunkan suhu termostat di rumah dan gunakan pelembap udara.
• Untuk melegakan kegatalan, letakkan kain sejuk atau ais pada kawasan yang gatal, bukannya menggaru.

Jika anda mempunyai sebarang pertanyaan, sila berunding dengan doktor anda untuk memahami penyelesaian terbaik bagi anda.

Kira indeks jisim badan (BMI)

Sumber rujukan

Itchy skin (pruritus). https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/itchy-skin/symptoms-causes/syc-20355006. Accessed November 20, 2017.

Your Skin, Pruritus, and Itching. https://www.webmd.com/skin-problems-and-treatments/guide/skin-conditions-pruritus. Accessed November 20, 2017.