Apakah Perbezaan Rematik, Demam Rematik, dan Penyakit Jantung Rematik?

Istilah rematik ternyata tidak hanya digunakan untuk menyebut peradangan yang menyerang persendian. Ada pula masalah kesehatan dengan istilah yang sangat mirip, yakni demam rematik dan penyakit jantung rematik.

Walaupun serupa, ketiganya mempunyai gejala dan punca yang jauh berbeza. Oleh itu, rawatannya juga berbeza antara satu sama lain. Untuk itu, ketahui perbezaan ketiganya.

Perbezaan rematik, demam rematik, dan penyakit jantung rematik

Berikut adalah perbezaan antara ketiga penyakit tersebut:

1. Rematik (rheumatoid arthritis)

Rematik ialah penyakit keradangan yang menyebabkan kesakitan, bengkak, dan kekakuan pada sendi. Sendi jari tangan dan kaki ialah kawasan yang paling berisiko terkena penyakit ini.

Pada sesetengah orang, rematik juga boleh menyerang mata, kulit, dan paru-paru.

Rematik merupakan penyakit autoimun. Pada tubuh pesakit rematik, sistem imun justeru menyerang tisu sendi yang sihat. Akibatnya, tisu sendi mengalami keradangan.

Rematik jangka panjang malah boleh menyebabkan kerosakan pada sendi.

Gejala rematik banyak ditemui di kawasan tubuh tertentu yang terjejas. Inilah yang menjadi ciri khas pembezaan antara demam rematik dan penyakit jantung rematik.

Beberapa gejala rematik termasuk:

• Sendi terasa sakit, panas, dan kaku. Gejala biasanya menjadi lebih teruk pada waktu pagi atau selepas tidak bergerak dalam masa yang lama.
• Sendi kelihatan merah atau bengkak.
• Tubuh lemah dan kurang selera makan.

2. Demam rematik (rheumatic fever)

Demam rematik merupakan penyakit jangkitan yang menyerang sendi, kulit, jantung, hingga otak. Penyakit ini boleh berlaku pada semua kumpulan umur, tetapi kanak‑kanak berusia 5‑15 tahun adalah yang paling berisiko.

Demam rematik pada mulanya dipicu oleh jangkitan bakteria streptokokus pada tekak. Sebaik sahaja mengesan jangkitan, sistem imun segera menghantar pertahanannya untuk membasmi bakteria. 

Namun, alih‑alih mengatasi jangkitan, sistem imun yang berlebihan ini justeru menyebabkan reaksi demam dan keradangan pada badan.

Tanpa penanganan segera, keradangan ini dapat berkembang menjadi demam rematik selepas 1‑5 minggu kemudian. Demam akan berterusan dan disertai dengan gejala berikut:

• Sakit pada sendi, terutamanya pada lutut, tumit, pergelangan tangan, dan siku.
• Sakit dada, kadar degupan jantung meningkat, dan sukar bernafas. Sesetengah pesakit juga mengalami bunyi desingan (murmur) dari jantung.
• Badannya lemah.
• Badannya mengalami kejang.

3. Penyakit jantung rematik

Penyakit jantung rematik ialah komplikasi demam rematik. Penyakit ini disebabkan oleh sistem imun yang berlebihan kerana dicetuskan oleh bakteria yang sama.

Disebut penyakit jantung rematik kerana penyakit ini menyerang tisu pengikat badan, khususnya pada jantung, sendi, kulit, dan otak.

Demam rematik yang berulang kali kambung menyebabkan jantung akhirnya kerap mengalami keradangan. Akibatnya, fungsi injap jantung rosak.

Jika injap jantung tidak berfungsi, aliran darah akan terhalang dan boleh mengganggu fungsi normal jantung.

Penyakit jantung rematik amat berbahaya jika tidak dirawat. Komplikasi penyakit ini termasuk menyebabkan degupan jantung tidak teratur, strok akibat emboli jantung, jangkitan lapisan dalam jantung, hingga kegagalan jantung yang mengakibatkan kematian.

Gejala utama penyakit ini ialah murmur jantung, sakit dada, sukar bernafas selepas aktiviti dan ketika berbaring, serta badan lemah.

Namun, pesakit biasanya tidak menunjukkan gejala selama bertahun‑tahun.

Walaupun mempunyai istilah yang serupa, rematik, demam rematik, dan penyakit jantung rematik adalah tiga perkara yang sangat berbeza.

Persamaan di antara ketiganya ialah reaksi keradangan sebagai respons sistem imun badan.

Dengan mengetahui perbezaan ketiganya, anda dan doktor tentu dapat memberikan rawatan yang sesuai dan berkesan.